Am karaki

oti taai n te bong are imwiina, ao a bon maroro bwatintia ma te
kaaben ma te kukurei ae bati bwa ai tibwa te moan tai iaon aia kaibuke
ae bungiaki iai te ataeinaine. E a boo te kanabuaka irouia bwatintia
kaimoan te kaibuke ni kabane. I mwain te roko i Tarawa, ao a
kauringaki bwatintia bwa e na roko te kaibuke n te bwakantaai.
E bon tabe ni uouota natina teuare Teniteka ao e inga nakoina man
Maroro ma tinan te ataei. E rang kukurei bwa are e a riki bwa ai te karo
Ao e maroro ma tinan te ataeinaine. E taku nakon Nei Tinika, “Neiko
E bon katotongko natim aio” E ngare Nei Tinika man karini oneana
imwain te bwakarake. “A kume n anene kaimoa n te kitaa ma te ikurere
“Ai kakukureira te tiku iaon abara, abara ae tangiraki ae Betio.”
A kume n anene roronga ao e a rororake te Aratoba inanon te taoke
i Betio, a kabaeaaki roobu nako bukin te uabu ao nako moa.
Nei Tinika, noria, I a uota te ataei, ao ngkoe ko na taningaai iaon
te uabu bwa N na urakin bwaai aika kiera ma bwaai riki tabeua. E a
kaan boo te bwi ma teuana, are ti na toka n te meeri nako Bairiki.
Ti a toka n te meeri, ao matau e tarataranako ni kan noora te aomata.
N na noora moa te aomata are I a tia n tuangko are bura akiako arei.
bwa ti na noria bwa e rawa ni kaoti ikai ao e karika te kanganga nakoira.
Iai te kaa are e na nako Bikenibeu ningabong, ma ti a tokaria naba nakoia au karo ma tinau ikekei. Kam maeka iaa? Ti maeka irarikin te power house are mai meaangina.
I uringa raoi bwa ngke I moan roko ikai, ao I bon mena ngkoe irarikin taari, mai tanrake.
I a tia ngkoe ni mamaeka i Bairiki, ma I a kitanna ngke a mate tibu ikekei
I bon tataneiai n reirei n te Primary i Bairiki ao au tia reirei, bon te I-Ereti are arana Melitiana, e rang unuun.
Ngkai I a ikawai ao I pass nako Taborio, ma I aki nakon te reirei ikekei bwa I a mwakuri naba iroun te mataniwi ae arana Mr Mahoney ae mataniwin te Uaereti (Telcom.)
E a roko te meeri ae arana Tearinibai, ao ti a toka iai nako Bairiki.
Ti a tiku naba i Tabonikabauea iroun ai taman Teniteka ae arana Teiranau ae kawakiniia buure ikekei.
Ti utimwaaka nako tabon te uabau man tataninga te truck are na mwananga nako Bikenibeu ae kabutia teuare Maurintetaake.
Ti roko i Bikenibeu ao ti a nako ni kawaria ana Karoo neie Tinika.
Ai bon te kuba irouia bwa a bon aki kantaningaia bwa e maiu natiia ao a mimi n noria ma natina ae te botonaine.
A titiraki, neiko buum aio?
Eng.
Ai tikiraoira natim.
Kai eng ao ai rarabwara naba teuare i Karawa.
E a kaongora neie Tinika aron baika riki, ao e a bon un taman neiei.
“Bwa e aera ko a birinako naba ao ko aki tuangai bwa ti na kawariia bureitiman.
E kaeka Tinika, ao e taku, e raoiroi riki bwa e kaawa taekan natiu iai.
Bon tii ngkami ngkai ae kam ataia ao ngaira ao akea riki. E riai ni mabu taekan aio ao akea riki maroroakinana irarikin ae ti ataia.
E a buta nako taekan rokoia nakai, ao e bon ongo naba Ten Tirioa.
N te tai teuana ao e nako teuae Tirioa ni bobwai n te titoa, ao e kabooa te burawa teaina te baeki ao teaina te tioka, ao tabeua riki bwaai aika e kabooi. E bon bobwai naba teuae Teniteka bwa e kabooa aia kanabuaka te iriko ma bwaai riki tabeua.
E noora Tirioa bwa e uarakin ana bwai nakon ana bwatika teuae Teniteka ao e a buokia ni katokai ana bwai, e a bon titiraki Teniteka.”Nao ko a bon iangoa te bwakaukau n te kariki? E ngare Tirioa ao e taku, Nao ara kanabuaka bwa butimwaean natiu te aine ae tibwa roko mai aonaba.
Ao ngkoe tera ae ko a iangoia, bwa I kabooa naba ara kanabuaka ibukin natiu te aine ae tibwa bung imwain ngkoananoa. Eng? Eng Ngaia titebo bukin ara bobwai ke. A toka ana bwai Tirioa ao e buokia Teniteka. E taku teuare Teniteka Nao, Tekeraoi natim!. E kaeka Tirioa, ao ngkoe ke e tekeraoi naba natim ane tibwa bung anne. Ko rarabwa n am buobuoki.
A bon uaia ni kukurei naka mwane aika uoman aikai, ma a aki ataia ae a bobwai ibukin tii temanna te ataeinaine bwa Nei Aratoba. E roko ni mwengana teuare Tirioa, ao e karakin bwaai nakon kaain abana ae Nei Taari. Ao ngke e oki teuare Teniteka e karakin bwaai nakon buuna are Nei Tinika. E a titiraki neie Tinika man taku kangaara tein te mwane ane ko buokia anne? E kaeka Teniteka, te mwane ae mamai ae kai abwaki ao e aki bati ni bubura ao e roroo iran atuna ao tamnein te ikare iaon bwabwana. Te ikare iaon bwabwana? Eng bwa e aera? Te mwane ae kiariari? Eng bwa ko kina? I kina bwa ngaia teuare Tirioa. E aki un nakoim? E aki bwa e kukurei ngke I buoka ana burawa ni katoka?
Ao kam uaia ni katekeraoa tii temanna te ataeinaine? Eng kai are I aki kina te mwane anne ma ngkana ngaia ane ko tuangai anne ao ae I a kina.
I butiko ma tararuaiko mai irouna bwa e rawa ni kamwaruako.
Eng e raoiroi ane ko taku ma I taku bwa e a kan aki un nakoiu bwa are I a tia ni buokia. I butiko ko riai ni karaurau.
A Kaman moan taai ni matu te tanga aio ma natiia ae Nei Aratoba.
N te namwakaina ae 21 February 1935, ao akea bwa e a bukamaruaki ana koro n ririki neiei Nei Aratoba.
E nako teuae Teniteka nakon te titoa, ao e a bobwai. Ngke tabe ni bobwai, ao e a manga kaoti te aomata are buokia are Tirioa, moan te kuba Teniteka bwa e a ongo naba bwanan Tirioa, “Nao ko na mauri,
Ah aha Ko na mauri, kanga e nako nanona teutana imwin tian kaongoakina.
E a titiraki te aomata arei nakoina, Nao kai ai bon te bobwai iroum ae bati, iai ami botaki? Eh eng iai. Ao tera ami botaki anne? Te koro n ririki. Te koro n ririki? Ao ngkoe ko aera ngkai ko roko ko bobwai naba?
Eng bwa ko ataia I kaninganinga naba ibukin natiu ae na koro n ririki n te bong aei. Eng? Eng. Ngke tabe ni urakin ana bwai Teniteka, ao e a manga buokia naba teuae Tirioa e katokai bwaai n te bwatika.
Ngke a bane ana bwai ao e a bon kaitau nakon te mwaane ae buokia aio.
E a okira mwengana, ao e a bon manga karakina naba te bwai are riki arei. E a bon tabetabe nanon Nei Tinika, ao e a rairaki man taetae nakon kaain abana, ma ai akea bwa e a ienikuri teuae Teniteka nakon te titoa man kabooi tabeua taian kaen ni VB bwa e nang bukamarua ana bong natina. E aki tabwara ma e a kateitei naba ao tokina e a bon reuare naba. E nakonako ao e a okira ana auti ao e a boo ma temanna te aomata ae kanga e iowawa, ngke e a ti oro naba te aomata arei ao e a bon teke bwaka naba Teniteka, e kataia ni kan teirake, ma e matoatoa bwa e na kanga ao are e kiri tatanoi imwin oreakina. E a manga nako naba kaina iroun te aomata arei ao e a bon wene Teniteka ni kataninga bwa tera riki ae nang manga riki nakoina. Ngke bon tabe ni wene, ao e a mimi naba ngke ongo te rebwe, ao e a bwaka naba te aomata irarikina, man wene naba n aiarona. E kuba ngke e tauaki baina ao e kauabaiaki man titirakinaki iroun te aomata arei. “Nao ko a kanga ni manga roko ikai ao n reke n te aekaki ni kanganga aio? Ngke e tarai matan te aomata arei Teniteka, ao ai manga bon te aomata are boo ma ngaia n te titoa. Enga am auti? Nao ko rabwa I a bon kona n nakon au tabo. Eng? Ko rabwa.
Ngke e a roko n ana auti, ao e a bon tarai matan buuna aika taonako ranimatana. “Ko nako ni manging?” Ko aki iangoa natim ao am botaki?”

(Visited 30 times, 1 visits today)